Dom jest dla wielu osób najważniejszą częścią majątku oraz miejscem, które powinno zapewniać bezpieczeństwo rodzinie. Właściciele ubezpieczają nieruchomości, aby ograniczyć finansowe skutki pożaru, zalania czy innych nieprzewidzianych zdarzeń. Ochronę tę warto jednak łączyć z regularną kontrolą stanu technicznego budynku. Szczególne znaczenie mają badania instalacji elektrycznej, które pomagają wykrywać nieprawidłowości oraz dokumentować dbałość o bezpieczeństwo domu.
Co sprawdzają pomiary?
Instalacja elektryczna może zasilać urządzenia, mimo że jej stan nie zapewnia odpowiedniej ochrony. To, że oświetlenie działa, a w gniazdach jest napięcie, nie potwierdza jeszcze sprawności zabezpieczeń. Ocena instalacji wymaga oględzin i badań przy użyciu odpowiednich przyrządów. Do podstawowych pomiarów należą badania rezystancji izolacji, ciągłości przewodów ochronnych, impedancji pętli zwarcia, parametrów wyłączników różnicowoprądowych oraz uziemień. Zakres badań dobiera się do konstrukcji i wyposażenia instalacji. Źródło: Sonel — zakres pomiarów instalacji elektrycznych.
Obowiązki właściciela domu
Znaczenie kontroli znajduje odzwierciedlenie w polskim prawie. Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego kontrola wykonywana co najmniej raz na pięć lat obejmuje również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej. Sprawdzeniu podlegają między innymi połączenia, osprzęt, zabezpieczenia, ochrona przeciwporażeniowa, izolacja przewodów oraz uziemienia. Obowiązek ten dotyczy również domów jednorodzinnych. Zwolnienie tych budynków z części kontroli corocznych nie oznacza zwolnienia z kontroli pięcioletniej. Kontrolę należy powierzyć osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje wymagane prawem. Źródło: Główny Urząd Nadzoru Budowlanego.
Jakie znaczenie mają warunki ubezpieczenia?
Z perspektywy ubezpieczenia należy odróżnić zawarcie umowy od późniejszej oceny konkretnej szkody. Polisa określa zakres ochrony, ale również obowiązki właściciela i sytuacje, w których odpowiedzialność ubezpieczyciela jest ograniczona. Dlatego przed zakupem ubezpieczenia trzeba zapoznać się z Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia, czyli OWU. Szczególnie istotne są zapisy dotyczące przeglądów technicznych, konserwacji, wyłączeń odpowiedzialności oraz rażącego niedbalstwa. Rzecznik Finansowy wskazuje, że znajomość zakresu ochrony i ograniczeń umowy pomaga uniknąć rozczarowania podczas ubiegania się o odszkodowanie. Źródło: poradnik Rzecznika Finansowego.
Brak aktualnego przeglądu nie oznacza automatycznie odmowy wypłaty odszkodowania w każdym przypadku. Znaczenie mają warunki konkretnej umowy, przyczyna zdarzenia i wpływ zaniedbania na powstanie szkody. Niektóre umowy przewidują ochronę także w określonych sytuacjach niewykonania obowiązkowego przeglądu. Przykładowo PZU informuje o takiej możliwości w swoim ubezpieczeniu domu. Nie można jednak przenosić zasad jednego produktu na wszystkie polisy ani zakładać, że dotyczą one każdej wersji zawartej umowy. Źródło: PZU — ubezpieczenie domu.
Dlaczego przyczyna szkody ma znaczenie?
Dla zobrazowania problemu można rozważyć pożar, którego przyczyną była usterka instalacji elektrycznej. Przy ocenie odpowiedzialności może mieć znaczenie to, czy wymagane kontrole wykonywano, czy wykryto wcześniej nieprawidłowości oraz czy właściciel usunął wskazane usterki. Inaczej należy analizować zdarzenie niezwiązane ze stanem instalacji, na przykład uszkodzenie dachu przez wichurę. Samo stwierdzenie braku protokołu nie wyjaśnia jeszcze, czy zaniedbanie miało wpływ na szkodę. Takie rozróżnienie znajduje odzwierciedlenie w OWU przewidujących ocenę wpływu niedopełnienia obowiązków na wystąpienie zdarzenia. Źródło: OWU PZU Dom.
Protokół i usunięcie usterek
Istotnym rezultatem kontroli jest protokół. Dokumentuje on zakres sprawdzenia, stwierdzone nieprawidłowości oraz zalecenia. Właściciel powinien przechowywać go wraz z wynikami badań i dokumentami potwierdzającymi wykonanie napraw. Praktycznym rozwiązaniem jest również zachowanie kopii elektronicznej poza domem, aby dokumentacja była dostępna po ewentualnym pożarze lub zalaniu.
Sam protokół nie usuwa jednak zagrożenia. Jeżeli kontrola ujawni uszkodzenia mogące spowodować pożar lub porażenie, konieczna jest odpowiednia reakcja. Prawo budowlane nakłada obowiązek usunięcia usterek zagrażających życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia. Z tego powodu znaczenie ma zarówno przeprowadzenie badań, jak i wykonanie wynikających z nich zaleceń. Źródło: GUNB — obowiązki związane z kontrolami.
Bezpieczeństwo i dokumentacja
Regularne pomiary instalacji elektrycznej łączą więc trzy ważne cele: ocenę bezpieczeństwa, realizację obowiązków właściciela oraz udokumentowanie stanu technicznego domu. Nie gwarantują, że nigdy nie dojdzie do awarii, podobnie jak posiadanie protokołu nie gwarantuje wypłaty za każde zdarzenie. Pomagają jednak podejmować decyzje o naprawach na podstawie rzeczywistych wyników i mogą ułatwić wyjaśnienie okoliczności szkody. Dla właściciela domu rozsądne postępowanie oznacza zatem terminowe kontrole, usuwanie usterek, przechowywanie dokumentacji oraz świadomy wybór warunków ubezpieczenia.
