Diagnostyka instalacji, automatyki i systemów PV.

Dla budynków podstawowym punktem odniesienia jest art. 62 Prawa budowlanego. Okresowa kontrola, wykonywana co najmniej raz na 5 lat, obejmuje m.in. sprawdzenie stanu technicznego instalacji elektrycznej i piorunochronnej.

W praktyce częstotliwość warto dobrać do ryzyka: inaczej traktuje się mieszkanie, inaczej warsztat, halę produkcyjną, obiekt z wilgocią, pyłem, dużymi obciążeniami albo instalację po rozbudowie. Dodatkowe wymagania mogą wynikać z instrukcji eksploatacji, BHP, dokumentacji obiektu, zaleceń ubezpieczyciela lub przepisów branżowych.

• podstawa prawna: Prawo budowlane, art. 62,
• zakres techniczny pomiarów: m.in. PN-HD 60364-6,
• dobór częstotliwości: stan instalacji, warunki pracy, historia awarii i przeznaczenie obiektu.

Samo “sprawdzenie prądu” nie wystarcza. Rzetelna kontrola powinna łączyć oględziny z pomiarami dobranymi do typu instalacji i zabezpieczeń. Standardowo analizuje się ochronę przeciwporażeniową, stan połączeń ochronnych, skuteczność zabezpieczeń, rezystancję izolacji oraz warunki samoczynnego wyłączenia zasilania.

Zakres zależy od obiektu, układu sieci, dokumentacji i tego, czy mówimy o odbiorze, kontroli okresowej, modernizacji czy diagnostyce po awarii.

• oględziny rozdzielnic, zabezpieczeń, przewodów i połączeń,
• ciągłość przewodów ochronnych i połączeń wyrównawczych,
• rezystancja izolacji, impedancja pętli zwarcia, testy RCD i uziemienia,
• protokół z wynikami, oceną i zaleceniami.

Termowizja pomaga wykryć miejsca, których często nie widać z poziomu gruntu: hot spoty, przegrzewające się złącza, nierówną pracę modułów, uszkodzenia bypassów, zacienienia, zabrudzenia albo różnice między stringami.

Przy instalacjach PV punktem odniesienia są m.in. PN-EN IEC 62446-1 dla dokumentacji, badań i odbioru systemów PV, PN-HD 60364-7-712 dla instalacji PV w instalacjach niskiego napięcia oraz IEC TS 62446-3 dotycząca zewnętrznej termografii modułów i elektrowni fotowoltaicznych.

• najlepszy efekt daje badanie przy odpowiednim nasłonecznieniu i obciążeniu instalacji,
• wyniki warto zestawić ze zdjęciami zwykłymi, danymi falownika i oględzinami połączeń,
• termowizja nie zastępuje pełnych pomiarów elektrycznych, ale bardzo dobrze je uzupełnia.

Prace przy urządzeniach i instalacjach energetycznych powinny wykonywać osoby z odpowiednimi kwalifikacjami oraz wiedzą o bezpieczeństwie pracy. W praktyce znaczenie mają kwalifikacje eksploatacyjne i dozorowe, dokumentacja obiektu oraz zasady organizacji prac przy urządzeniach energetycznych.

Podstawowe odniesienia to Prawo energetyczne, art. 54, oraz przepisy wykonawcze dotyczące kwalifikacji i BHP przy urządzeniach energetycznych. Przy budynkach dochodzą również wymagania Prawa budowlanego i warunków technicznych.

• pomiary powinny kończyć się dokumentacją, a nie tylko ustną informacją,
• wyniki muszą być możliwe do powiązania z obwodem, rozdzielnicą lub badanym elementem,
• zalecenia powinny wskazywać, co wymaga naprawy, obserwacji albo dalszej diagnostyki.

Konkretna lista zależy od obiektu i zakresu prac, ale przy instalacjach elektrycznych i PV najczęściej wracają te same grupy wymagań: prawo budowlane, energetyczne, warunki techniczne dla budynków oraz normy dotyczące projektowania, sprawdzania i dokumentowania instalacji.

Normy są traktowane jako odniesienie techniczne do dobrej praktyki i zakresu badań. Dobór dokładnej podstawy zawsze warto dopasować do instalacji, dokumentacji i celu kontroli.

Tak. Przy jednym obiekcie często warto połączyć pomiary ochronne, oględziny, dokumentację zdjęciową, termowizję oraz wstępną ocenę automatyki lub rozdzielnic. Daje to pełniejszy obraz stanu technicznego i ogranicza liczbę wizyt.

Takie podejście jest szczególnie przydatne przy modernizacji, odbiorze po pracach, przygotowaniu obiektu do audytu, diagnostyce awarii albo planowaniu dalszych inwestycji.

Najlepiej podać typ obiektu, miejscowość, przewidywany zakres prac, informację, czy chodzi o kontrolę okresową, odbiór, awarię czy modernizację oraz czy istnieje dokumentacja instalacji.

• zdjęcie rozdzielnicy lub miejsca problemu, jeśli jest dostępne,
• informacja o instalacji PV, falowniku, mocy i objawach spadku produkcji,
• wymagany termin, forma dokumentacji i ewentualne wymagania administratora obiektu.